Structureel bouwen aan een cultuur van continu verbeteren

Lean in de logistiek

  

Inleiding

Lean is trending. Dit is begrijpelijk in een tijd van snelle veranderingen, waarbij supply chains onder toenemende druk staan en er wordt gezocht naar instrumenten om bedrijfsprocessen efficiënter en duurzamer in te richten.

Op deze pagina leest u alles over:

  • De geschiedenis en de principes van het lean denken
  • De voordelen van lean voor uw organisatie
  • Welke stappen nodig zijn om succesvol met lean aan de slag te gaan
  • Hoe de Toyota Lean Academy u kan helpen bij uw lean reis
  

De lean methodiek

De geschiedenis van lean gaat ver terug in de tijd. Volgens sommige deskundigen al rond 500 AD. Er zijn verschillende lean benaderingen die in de kern altijd op hetzelfde neerkomen. De lean visie van Toyota, het Toyota Production System (TPS), geniet veel belangstelling bij het brede publiek vanwege de duurzame successen die er wereldwijd mee worden geboekt.

Terug naar de bron

Lean is niet bedacht door één persoon of een organisatie. Het is een denkwijze die zich in de loop der tijden heeft ontwikkeld tot verschillende stromingen. Toyota heeft grote invloed gehad in de ontwikkeling van het lean denken en heeft het verfijnd tot een duurzame managementfilosofie die veel bedrijven hebben getracht te kopiëren met wisselend succes. Juist nu, in een tijd waarin supply chains en (productie) logistiek sterk onder druk staan, is lean een actueel onderwerp dat heel erg in de belangstelling staat.

De geschiedenis van lean

De geschiedenis van lean gaat ver terug in de tijd. Volgens sommige deskundigen al rond 500 AD, waar onder Benedictijns leiderschap (Benedictus van Nursia) al een aantal herkenbare lean principes werden gehanteerd. In de loop der jaren – vooral in het industriële tijdperk - is het lean denken geëvolueerd tot wat het nu is, waarbij Toyota grote invloed heeft gehad. De lean visie van Toyota, het Toyota Productie System (TPS) is tegenwoordig bekend bij het grote publiek. Er komen steeds meer onderzoeken naar TPS en het succes dat met de Toyota Way wereldwijd is geboekt. 

In de toekomst zal lean een belangrijke rol blijven spelen, ondanks alle technologische ontwikkelingen en verdergaande automatisering. Dat geldt zeker voor processen waarbij mensen betrokken zijn bij de uitvoering, aansturing en controle van die processen, waar dus verspillingen kunnen optreden.  

“TPS wordt wereldwijd beschouwd als een toonaangevende bedrijfsfilosofie die meetbare efficiency- en kwaliteitsvoordelen oplevert.”
Jerrel Djaidoen

Jerrel Djaidoen

marketing manager

De betekenis van lean

Lean betekent letterlijk "slank", kortom doorvertaald: "slanke'' processen. Met behulp van de lean methode kun je je bedrijfsprocessen namelijk “slanker'' maken door verspillingen in processen (zo veel mogelijk) te elimineren. Lean reikt  praktische instrumenten aan om op operationeel niveau bedrijfsprocessen te verbeteren. Op strategisch niveau wordt lean als managementvisie gebruikt om de waarde voor zowel de klant als de organisatie te optimaliseren vanuit het streven naar continue verbetering. Dit vergt een lange adem en betekent altijd een volledige bedrijfstransformatie in alle schakels van de organisatie.

Lean volgens de Toyota Way draait om kwaliteit en Just-In-Time. Het Toyota Productie Systeem dat aan het begin van de vorige eeuw is opgestart, vormt de oorsprong van lean manufacturing. Het is een organisatiemethode die erop gericht is het bedrijf inclusief de mensen vooruit te helpen. De kern van de leanfilosofie zijn de principes van ‘kaizen’ (continue verbeteren) en het vermijden van ‘muda’ (verspillingen).

 

Principes van lean

De volgende kenmerken zien we in het algemeen steeds terug in het lean gedachtengoed:

  • Klantwaarde (klant staat centraal)
  • Vanuit de waardestroom elimineren van verspillingen
  • Continue flow
  • PULL systeem
  • Continue verbetering

Ook bij Toyota, waar de basis van het Toyota Productie System (TPS) rust op twee belangrijke pilaren: 

  • Jidoka
  • Just-in-time

Jidoka oftewel autonomation staat voor het inbouwen van kwaliteit in het proces. Zo kan elke medewerker een afwijking melden, zodat hij/zij hulp krijgt van een teamleider zonder de keten te onderbreken. Als de afwijking  niet snel genoeg opgelost kan worden, stopt de productielijn om te voorkomen dat fouten zich opstapelen. Jidoka refereert tevens naar het dusdanig ontwerpen van processen en machines dat medewerkers niet gebonden zijn aan de machine en daardoor vrij zijn gemaakt voor waardetoevoegende werkzaamheden.

Just-in-time gaat over het produceren van de juiste productie, in de juiste hoeveelheid op het juiste moment. Niet te vroeg en ook niet te laat. Niet te veel maar ook niet te weinig. Maar precies datgene dat wordt gevraagd. Deze manier van werken gaat uit van betrokkenheid en teamwork in elke fase van het proces.

 

Lean cultuur

TPS wordt ook wel het Thinking People System genoemd met de medewerkers die in het hart van het systeem staan. In een lean-cultuur leren medewerkers zichzelf en het proces continu te verbeteren. Telkens wordt geobserveerd of het proces nog steeds zonder verspillingen verloopt. Lean is dus werken in een lerende cultuur. Werken aan “steeds beter” betekent niet afrekenen op gemaakte fouten. De organisatie moet open staan voor een verander- en verbetercultuur, want dat is de basis om lean met succes toe te kunnen passen. Bedrijven kopiëren vaak de tools, maar vergeten de kernwaarden/cultuur mee te veranderen. Hierdoor worden er geen blijvende successen behaald. 

De bedrijfscultuur van een organisatie is meestal af te lezen van kernwaarden. Deze vormen de genen van de organisatie en bieden een kapstok voor veranderingen. The Toyota Way omvat 5 kernwaarden gebaseerd op de basisprincipes van continu verbeteren en respect voor mensen. De Toyota kernwaarden worden toegepast in al het denken en doen. Dit alles met inbreng van iedereen in de organisatie waarbij de verschillende managementlagen cruciale voortrekkersrollen hebben. Ieder op zijn/haar eigen manier. 

  
Wat levert het de organisatie op

De voordelen van lean werken

Continu verbeteren kost altijd tijd, inspanning en vraagt vaak ook een investering in middelen. Het levert de organisatie die lean structureel toepast echter heel veel op. Lean resulteert in slimmer en niet harder werken. De schaarse resources worden optimaal benut, omdat in de hele keten efficiënter en effectiever wordt gewerkt. 

Het resultaat:

  • Structureel bouwen aan een verbetercultuur en onderlinge samenwerking
  • Focus op kwaliteit (dingen in 1 keer goed doen)
  • Hogere effectiviteit en efficiëntie (de juiste dingen doen en de dingen juist doen)

De kracht van lean

Betrokken medewerkers die streven naar continue kwaliteitsverbetering in de dagelijkse processen. Geen projectmatige structuren, maar stap voor stap iedere dag verbeteren. Daarin schuilt de ware kracht van lean. 

Zonder de betrokkenheid van iedereen in de organisatie, zal lean uitlopen op een teleurstelling. Lean betekent niet alleen slimmer werken, maar ook veiliger: safety first. Het is onlosmakelijk verbonden met de veiligheid op de werkvloer, zodat  iedereen na de werkdag weer veilig naar huis kan. Ook staat de kwaliteit van het werk centraal, ongeacht de uit te voeren taken.

 

De voordelen van lean

Door visualisatie zijn de status, locatie en prioriteiten voor iedereen in een oogopslag helder. Ook zijn de jaarlijkse afdelingsdoelen, die zijn afgeleid van de lange termijn organisatiedoelen, duidelijk voor het hele team en ook de status hiervan. Deze transparantie geeft inzicht in de individuele- en de teambijdrage en betrekt iedereen actief bij het realiseren van doelen. 

Een lean organisatie staat open voor (kleine) experimenten om samen te leren van zowel de successen als van gemaakte fouten. Ook wordt niet vergeten om geboekte successen met elkaar te vieren.

 

Lean toepassingen

Door het toepassen van lean in de bedrijfsprocessen werk je structureel bijvoorbeeld aan:

  • Verkorten van doorlooptijd
  • Optimalisatie van kwaliteit
  • Vergroten van veiligheid
  • Verlagen van kosten

Hiermee kan elke organisatie zijn concurrentiepositie versterken. Zorg wel dat de doelen meetbaar zijn, zodat het effect van de aanpassingen kan worden gemonitord en duidelijk is wanneer moet worden bijgestuurd.

““We don't blame the people, we always blame the process.”

Edward Demming

  

Hoe lean te implementeren in de logistiek

Bij continu verbeteren, hoort continu veranderen. Start altijd met de noodzaak voor de verandering en hang die op aan de visie, missie en kernwaarden van de organisatie. In alle stappen kan daar steeds weer aan worden gerefereerd. Bij tegenslag is het verstandig om even één stap terug te gaan en met frisse moed opnieuw te beginnen. Het samen leren van experimenten voegt altijd waarde toe.

 

Veranderbereidheid

Veranderen is vaak lastiger dan gedacht, maar niet onmogelijk. Belangrijk hierbij zijn nut, noodzaak en zingeving om te veranderen.

Een eerste goede stap is communicatie om zodoende iedereen erbij te betrekken. Begin met kleine stapjes die sneller tot een succes leiden dan grote stappen. Er wordt meteen geleerd door ervaringen en er kan, waar nodig, direct worden bijgestuurd voor de volgende stappen.

Neem de tijd om oude gewoontes en gedrag af te leren. Leer van de gemaakte fouten en vier ook vooral de successen.

 

Stappenplan voor lean

De vraag die altijd centraal staat, is wat de ideale situatie is die moet worden bereikt. Zet daar de huidige situatie gebaseerd op feiten tegenover, dan wordt duidelijk waarmee je aan de slag moet.
Zorg dat doelen altijd helder zijn en wees realistisch dat dat tijd kost. Tijd die zich later ruimschoots terug verdient.  
Begin daarna met standaardisatie (alles een vast plek) oftewel 5S. Zonder standaardisatie geen verbetering. De huidige situatie is altijd het uitgangspunt. Zoek naar verspillingen in het proces en haal deze, waar mogelijk, eruit.

 

De valkuilen bij implementatie

Lean is geen doel op zich maar een hulpmiddel dat bijdraagt aan het realiseren van de organisatiedoelstellingen. Vermijd de volgende valkuilen:

Geen adoptie van het lean gedachtengoed (in alle lagen van de organisatie. Start bij het management die het moet omarmen, ondersteunen en het voorbeeld geven)Opgeven bij eerste tegenslagTe weinig tijd, geen prioriteitDenken in belemmeringen om iets niets te doen in plaats van zoeken naar mogelijkhedenTe groots aanpakken, geen kleine stapjes. (Toyota gebruikt de A3-aanpak om grotere problemen op te lossen).

 

Lean tools

De meest gebruikte uit het uitgebreide arsenaal lean tools zijn:

  • 5S
  • Quality Management
  • Daily Management
  • Visual Management
  • Standardized work
  • Lean audit

Dit zijn de basisinstrumenten voor continu verbeteren met inbreng van alle medewerkers.

“Bij elk veranderproces is het cruciaal om te blijven communiceren om de verbinding en de betrokkenheid te borgen.”
Lydia_van_den_Bogaard

Lydia van den Bogaard

lean academy manager

5S CTA scan
  
Leer lean bij de bron

De Toyota Lean Academy

De Toyota Lean Academy heeft ruime ervaring in de lean methodes en in lean leiderschap. De kennis en expertise is opgebouwd in de eigen Toyota fabrieken en werkmaatschappijen. Daarnaast is ook veel ervaring ervaringen opgedaan in klantprojecten. Hierdoor zijn wij in staat u volledige advies en ondersteuning te bieden bij het implementeren van lean in uw organisatie. Ongeacht of u nu net gestart of al vele jaren onderweg bent, wij nodigen u uit om lean te leren bij de bron: Toyota!

 

Onze lean oplossingen

Toyota Lean Assessment
Een eerste stap die inzicht geeft in de huidige situatie in uw organisatie en wat nodig is om met lean te beginnen.

>> Lees meer over lean assessment

Toyota Lean Advies
Onze Toyota Lean Academy managers hebben ruime praktische ervaring met lean leiderschap binnen Toyota en -implementatietrajecten. Op basis van het eerdere assessment krijgt u van hun praktisch advies hoe uw lean doelstellingen te bereiken. 

>> Lees meer over lean advies

Toyota Lean Verbeterproject (JISHUKEN)
JISHUKEN is een effectieve team methode voor het oplossen van concreet gedefinieerde verbetervraagstukken. We gebruiken deze methode als verbetermodel om sneller resultaten te boeken in uw lean proces.

>> Lees meer over lean verbeterproject (JISHUKEN)

Toyota Lean Training
Onze specialisten werken nauw met u samen om de eigen kennis en ervaring van lean in uw bedrijf op te bouwen.

>> Lees meer over lean training

Toyota Lean Transformatie
Onze specialisten ontwikkelen samen met uw mensen een lean-stappenplan op maat die aansluit op uw organisatie zodat u de blijvende verandering ook in de toekomst wordt geborgd.

>> Lees meer over lean transformatie

Contributors:

Lydia_van_den_Bogaard

Lydia van den Bogaard

lean academy manager

Jerrel Djaidoen

Jerrel Djaidoen

marketing manager

Wellicht ook interessant voor u

blog leanlogistics.nu

Blijf op de hoogte van trends en ontwikkelingen in de wereld van material handling

FIFO-uitdagingen oplossen - van blokkering naar vlotte doorstroming
Doorrolstellingen

FIFO-uitdagingen oplossen - van blokkering naar vlotte doorstroming

2 min leestijd